آشنايي با روابط عمومي

 فصل اول - مباني برنامه ريزي 1.      برنامه ريزي را تعریف نمائید :
  برنامه ریزی فرآیندی است برای ارزیابی و اتخاذ مجموعه ایی از تصمیمات مرتبط به یکدیگر قبل از نیاز به اجرای آنها، با توجه به این اعتقاد که بدون اقدام عملی احتمال وقوع وضعیت مطلوب در آینده وجود ندارد و در صورت اقدام احتمال رسیدن به نتایج افزایش می یابد .
2.     طبيعت برنامه ريزي به چند طریق صورت می‌گیرد :
  طبيعت برنامه ريزي به سه طريق صورت مي گيرد .
1-     برنامه ریزی قبل از اجرای عملیات صورت میگیرد و چگونگی و نوع اجرا در آن مشخص میشود
2-     برنامه‌ریزی در ارتباط با یک سیستم از تصمیمات است که با هم ارتباط متقابل دارند یعنی حداقل هر تصمیم با یک تصمیم دیگر در ارتباط است .
3-      برنامه ریزی یک فرآیندی است برای رسیدن به وضعیت مطلوب در آینده .  
برنامه ریزی 2 بخش دارد :  خوش بینانه وبدبینانه
     وضع بدبینانه یعنی بدون انجام کاری احتمال وقوع وضعیت مطلوب وجود ندارد و برنامه ریزی خوش بینانه یعنی       می توان اقدامی کرد تا شانس به وجود آمدن وضعیت مطلوب درآینده افزایش یابد .
3.     برنامه را تعریف نمائید :
  برنامه سندى است كه با توجه به هدف و يا اهدافى خاص حاوى مجموعه اى از عمليات و تصميمات منظم  (از نظر سلسله مراتب زمانى) و مربوط به هم (از نظر سلسله مراتب تقدم و تأخر اجرا) جهت تحقق اهداف مورد نظر است.
به عبارت ديگر برنامه عبارتست از مجموعه حقايق و ارقام مرتبطى كه مشخص‌كننده مطلوب‌ترين راه تحقق اهداف  است.
4.     تفاوت ميان برنامه و برنامه ريزى را بیان نمائید :
   برنامه يك سند است (اغلب مكتوب) كه نشان دهنده يك سلسله عمليات مرتبط به هم با زمان بندى خاص. در حالى كه برنامه ريزى يك فرآيند و جريان و فعل است كه در نهايت منتهى به تهيه سند برنامه مى شود.
5.     مراحل (  اجزای ) برنامه ریزی  را نام ببرید :
1.        شناخت وتعیین هدف ها
2.       شناخت وتعیین منابع وپیش داشته های محیطی
3.      شناخت و تعیین سیاست ها ، رویه ها ، روش ها
6.     شناخت و تعیین هدف‌ها از اجزای برنامه‌‌ریزی را بنویسید  :
 اولین گام در برنامه‌ریزی تعیین هدف یا سلسله هدف‌هاست هدف‌ها نتایج یا  حالت‌هایی از آینده هستند که رسیدن به آنها مورد نظر است‌، هیچ برنامه ایی بدون داشتن هدف معنی ندارد . هدف از برنامه ریزی تهیه برنامه اي است که فاصله بین دو طرح یا دو وضعیت در آینده را پرمي کند . یکی طرح اولیه و دیگری طرح مورد نظر نامیده می شود.
طرح اول طرحی است که اگر هیچ برنامه ریزی نباشد به آن خواهیم رسید .
طرح دوم طرحی است که مایلم از طریق برنامه ریزی به آن برسیم . هدف های یک سازمان یا یک موسسه را به هدف های اصلی و فرعی تقسیم کرده اند .هر هدف اصلی را می توان به هدف های فرعی و هدف های فرعی را نیز به نوبه خود به فعالیت های فرعی واصلی تقسیم نمود. مجموعه هدف های یک سازمان باید به صورت سلسه هدف ها در برنامه مشخص گردد .
از هدف‌های اصلی هر موسسه یا سازمان بقا وتوسعه آن است ، بعضی از نویسندگان نیز هدف نهایی همه موسسات را تولید کار وخدمات می‌دانند. در همه سازمانها به جای یک هدف‌، هدف‌های متعددی وجود دارد که بر اساس اهمیت تنظیم و به صورت یک مجموعه هدف در می‌آید.
هدف ها لازم است طوری با هم هماهنگ شوند که نتایج یکدیگر را خنثی نکنند ، چرا که رسیدن به یک هدف ممکن است باعث دوری از هدف های دیگر گردد ودر مجموع به سقوط سازمان یا جامعه ویا اینکه عدم دسترسی به هدف های اساسی آن مي انجامد. این موضوع درمورد اهداف و واحد های مختلف سازمان نیز صدق میکند.
7.     شناخت و تعیین منابع از اجزای برنامه‌‌ریزی را بنویسید  :
در تهیه یک برنامه پس از تعیین هدف‌ها يا همزمان با هدف‌ها لازم است منابع و زمینه‌هایی را که برای رسیدن به هدف در اختیار سازمان می باشد مورد بررسی قرار گیرد و اطلاعات مربوط به آن تهیه شود. منظور از منابع همان است که در اقتصاد به عنوان عوامل تولید شناخته شده سه عامل در اقتصاد نام برده میشود که عبارتند از کار (نیروی انسانی)‌، سرمایه (ماشین آلات وتجهیزات)‌، زمین (منابع طبیعی) در برنامه‌ریزی باید آمار اطلاعات مربوط به این منابع را دراختیار داشته باشیم‌. طبیعی است که هر اندازه اطلاعات ما مربوط به این منابع دقیق تر و بیشتر باشد برنامه ریزی با دقت بیشتری صورت میگیرد و نتایج به دست آمده با هدف‌های پیش بینی شده تطبیق بیشتری دارد.
8.       پیش داشته‌های محیطی از اجزای برنامه‌‌ریزی را بنویسید  :
در امر برنامه ریزی علاوه بر اطلاعات مربوط به منابع به اطلاعات دیگری نیز نیازمندیم که همان پیش داشته هاي محیطی هستند .پيش داشته هاي محيطي عوامل خارجی هستند که در کنترل سازمان یا موسسه نیستند مثل سطح ثبات سیاسی ، میزان اشتغال در جامعه ، نرخ تورم ، درجه امنیت ، تغییرات   تکنولوژی و ... مثلا : برنامه ریزی در سازمان هایی که در کشورهای بدون ثبات سیاسی انجام میشود به خاطر ترس از تغییر حکومت معمولا به صورت برنامه های کوتاه مدت می باشد .
9.      مفهوم سیاست چیست؟
سیاست ها استراتژی کلی برای رسیدن به هدف های سازمان را مشخص می کند و عبارتنداز:
مقرراتی که در چارچوب آنها حدود عملیات و تصمیمات تعیین میگردد.
سیاست ها به 3 دسته سیاست های اساسی ، سیاست های کلی و واحدی تقسیم می شوند که متناسب با سطوح مختلف مدیریت هستند بدون تعیین خط مشي امکان تعیین حدود ومشخصات ساخت یک سازمان وجود ندارد و نمی توان سطوح مختلف مسئولیت ها را برای مدیران تعیین کرد.
سیاست های اساسی : سیاست های اساسی دارای برد زیاد هستند و تمامی سازمان را تحت تاثیر قرار می دهند ومعمولا توسط مدیران سطوح بالا یا بالاترین سطح مدیریت به کار گرفته میشوند.
مثال : دولت بگوید به تمام کارمندان دولت به اعضای یک سال کار یک ماه مرخصی داده شود .
سیاست های کلی : سیاست های کلی جنبه عمومی دارد. بخش بزرگی از سازمان را تحت تاثیر قرار می دهدو توسط مدیران سطوح میانی به کار گرفته می شود .
مثال : آن دسته از کارکنان که موسسه آنها در فصل معینی از سال کار ندارند باید مرخصی خود را درآن فصل بگیرند .
سیاست هاي واحدی : سیاست های واحدی مربوط به واحد مشخصی از سازمان است و توسط مدیران سطوح پایین به کار گرفته می شود.
مثال : کارمند بیمارستانها در زمان جنگ نمی توانند مرخصی سالانه خود را یک جا تقاضا کنند .
10.   رويه ها و روشهاي سياسي را شرح دهيد:
رویه ها: از سیاست ها محدودتراند و جریان عملیات را در مدیریت مشخص ترمی سازند . به عبارت دیگر  رویه ها را       می توان گام هایی دانست که از نظر زمانی به ترتیب تقدم برای رسیدن به هدف ها برداشته می شوند بنابراین  رویه ها یک طرح یا یک جدول زمانبندی شده برای رسیدن به هدف هاست .
روش ها : چگونگی انجام کار را در هر یک از گام ها تعیین می کنند یا به عبارت دیگر نحوه اجرای برنامه زمانبندی شده را مشخص میکند . مثلا در یک سازمان مقرر میشود در ازای یک سال خدمت به کارمندان یک پایه داده شود . این یک خط مشي است .
اما توالی یا گام ها یا جدول زمانبندی اجرای این خط مشي مثل درخواست پایه از طرف کارمند، ارزیابی آن ، تامین اعتبار آن ، صدور ، ابلاغ ، اجرا و . . .اینها همه قدم هایی پی در پی هستند که رویه را تشکیل می دهند.روش ها نحوه اجرای این رویه ها هستند. مثلا در مورد پرداخت اضافه حقوق مربوط به کارکنان می توان مبلغ را توسط بانک پرداخت کرد یا مستقیما توسط حسابدار سازمان پرداخت شود . به طور کلی برنامه زمانبندی را رویه و نحوه اجرا  را روش می گوییم.
11.   انواع برنامه ریزی را نام ببرید :
1.       برنامه ریزی جامع ( استراتژیک )                      4.  برنامه ريزي بر مبناي اهداف             
2.       برنامه ریزی عملیاتی ( اجرایی )                              5.  برنامه ریزی بر مبنای استثنا ء
3.       برنامه ریزی تخصصی                                           6.  برنامه ریزی اضطراری
                                                              7. برنامه ریزی مقتضیانه
12.   برنامه ریزی استراتژیک را تعریف نمائید :
 با توجه به امکانات و محدودیت های درونی و بیرونی برنامه ریزی استراتژیک فرآیندی است در جهت تجهیز منابع سازمان و وحدت بخشیدن به تلاش های آن برای رسیدن به اهداف و رسالت های بلند مدت  البته باید یادآور شویم که برنامه ریزی استراتژیک قبل از آنکه یک تکنیک و فن باشد یک نحوه  تلقی و باور می باشد که مدیران را به طرز تفکر دراز مدت و آینده نگری و پیش بینی افق های دور ترقیب می کند. در سازمانی که این باور واعتقاد وجود نداشته باشد بستر مناسبی برای رشد برنامه ریزی استراتژیک وجود نخواهد داشت .
 
13. خصوصیات برنامه استراتژیک(جامع )  را بیان نمائید : ( مهم و امتحانی – 5 مورد را بیان کنید کافیست)
1.       برنامه ریزی جامع انعکاسی از ارزش ها ی حاکم بر جامعه است . جهان بینی ، اعتقادات و سنت های جامعه در برنامه ریزی جامع منعکس میشود .
2.       برنامه ریزی جامع  مسائل اساسی  واصلی سازمانها را در نظر میگیرد . ( پرسش هایی از قبیل اینکه  برنامه ریزی امروز سازمان چه برنامه ریزی هایی هستند و برنامه ریزی های آینده چه باید باشند )
3.       برنامه ریزی جامع با مطرح ساختن اهداف بلند مدت ، مدیران را در انجام فعالیت هایشان هم جهت و هماهنگ می سازد.
4.       برنامه ریزی جامع دارای دید دراز مدت است و افق های دورتر را در سازمان مطرح می سازد .
5.       برنامه ریزی جامع در سطوح عالی سازمان شکل میگیرد . زیرا در این سطح است که تقریبا به گونه ایی همه جانبه اطلاعات لازم در مورد امکانات ومنابع سازمان و انتظارات و توقعات در آن متمرکز هستند .
6.       برنامه ریزی جامع فراگیر است و برنامه های عملیاتی سازمان را در بر میگیرد و به آنها جهت می دهد .
7.       برنامه ریزی جامع امکانات و محدودیت های درونی و بیرونی سازمان را مد نظر دارد  و پیش بینی های خود را با توجه به آنها انجام می دهد .
8.       برنامه ریزی جامع عملیات واقدامات سازمان را در دوره های زمانی نسبتاً طولانی هماهنگ می کند و به آن یک پیوستگی و انسجام می بخشد .
14. مزایا ی برنامه ریزی استراتژیک ( جامع – راهبردی – بلند مدت ) را نام ببرید  :  ( مهم – 4 مورد)
1.       برنامه ریزی جامع در تصمیم گیری نقش راهنما را دارد و کار تجزیه و تحلیل و ارزیابی را ساده می سازد.
2.       برنامه ریزی جامع مخاطرات تصمیم گیری را کاهش می دهد و توفیق اقدامات مبتنی بر استراتژی های مصوب را تضمیین می کند .
3.       برنامه ریزی جامع با نگرش بلند مدت به پیش بینی آینده می پردازد ازاين رو اطلاعاتی را در خود دارد كه براي اقدامات دراز مدت مدیران مفید اند.
4.       برنامه های جامع نقش هماهنگ کننده بین برنامه های عملیاتی سازمان را انجام می دهند واقدامات واحد های مختلف را در یک مسیر جهت می بخشد.
15.    محدودیت ها ی برنامه ریزی استراتژیک ( جامع – راهبردی – بلند مدت ) را نام ببرید  :  ( مهم – 4 مورد)
1.       به علت نیاز به هزینه های نسبتاً بالا برای برنامه ریزی جامع اغلب سازمان های کوچک امکان استفاده از آن را پیدا نمی کنند .
2.       این نوع برنامه ریزی احتیاج به زمانی طولانی دارد. سازمانها برای برنامه ریزی جامع باید مدت زمان زیادی را وقت صرف کنند و مراحل مختلف این فرآیند را پشت سر بگذارند تا سیستم برنامه ریزی جامع بتواند شروع به کار کند بنابراین طولانی بودن فرآیند برنامه ریزی جامع از نظر بعضی سازمانها محدودیتی برای این نوع برنامه ریزی است .
3.       از نظر تخصصی نیز برنامه ریزی جامع به نیروی انسانی متخصص و دارای شرایط لازم احتیاج داردکه در دسترس همه سازمان ها نیست .
4.       عدم انعطاف وثبات این نوع برنامه ریزی است . برنامه ریزی جامع از تفکری منطقی و منظم سرچشمه             می گیرد و مدیران واعضای سازمان را موظف می کند تا بر اساس موازین از پیش تعیین شده حرکت کنند و پا از چارچوب خاص بیرون نگذارند. رعایت خطوط کلی و مسیرهای معین شده به وسیله برنامه ریزی جامع به قدرت خلاقیت و نوآوری فرد آسیب میرساند ولی به هر حالت در عصر حاضر و باگستردگی عملیات در سازمان های بزرگ امروزي هیچ راهی کارآمد تر از برنامه ریزی جامع برای پیشبرد اهداف سازمانی وجود ندارد وباید کوشید تا با فایق آمدن بر نقاط ضعف این برنامه ریزی حداکثر استفاده از آن به عمل آید .
16. برنامه ریزی عملیاتی ( تاکتیکی ، فنی ، اجرایی)  را تعریف نمائید: ( مهم)
پیش بینی عملیات برای رسیدن به هدف های معین با توجه به امکانات و محدودیت ها و خطوط کلی ترسیم شده در برنامه ریزی جامع . به عبارت دیگر برنامه های اجرایی برای به اجرا درآوردن تصمیمات راه بردی طرح می شوند .
ويا برنامه های اجرایی عبارت است از :  تصمیمات کوتاه مدت که برای بهترین استفاده از منابع موجود با توجه به تحولات محیط اتخاذ می گردند .
 
17. تفاوت برنامه ریزی جامع و برنامه ریزی عملیاتی را نام ببرید : ( 4 مورد)
1.       اصولا برنامه ریزی عملیاتی در سطوح میانی وپایین سازمان انجام می شود در حالی که برنامه ریزی جامع در سطوح عالی انجام می گیرد .
2.       تاکید برنامه ریزی عملیاتی بر کارایی و بازدهی است ،در حالي که برنامه ریزی جامع به اثر بخشی نظر دارد. در اثر بخشی منظور تعین هدف های اصلی واساسی و دستیابی به آنهاست اما در کارایی منظور آن است که به هدف های تعیین شده با حداکثر بازدهی برسیم. در برنامه ریزی جامع با هدف اثر بخشی می کوشیم تا کارهای درست را انجام دهیم  ( هدف های صحیح را انتخاب کنیم ) در حالی که در برنامه ریزی عملیاتی باهدف کارایی تلاش در این است که کارها به درستی انجام پذیرد .
3.       در برنامه ریزی عملیاتی بیشتر بر منافع فعلی سازمان تاکید می شود در برنامه ریزی جامع توجه بیشتر بر منافع آتی می شود .
4.       در برنامه ریزی عملیاتی روش های کار اغلب تجربه شده و متکی به دست آورد های گذشته است در حالی که در برنامه ریزی جامع روشهای نو وتجربه نشده نیز پا به عرصه می نهند .
5.       برنامه ریزی عملیاتی در مقایسه با برنامه ریزی جامع خطرات کمتری را همراه دارد .
 البته باید در نظر داشته باشیم که جدا ساختن این دو نوع برنامه ریزی از یکدیگر و مرز بندی دقیق بین آنها عملاً امکان پذیر نیست زیرا آنچه در برنامه ریزی جامع به عنوان هدف و خطوط کلی تعیین می شود در برنامه ریزی عملیاتی اجرا     می شود و این دو نوع برنامه ریزی در عمل با یکدیگر پیوسته و جدایی ناپذیرند .
18. تکنیک های برنامه ریزی : ( جدول کارنما را توضیح دهید؟)
برای برنامه ریزی اجرایی تکنیک های مختلفی ارائه شده یکی از ساده ترین این تکنیک ها جدول کارنما است که ضمن سادگی وسهولت استفاده در کار برنامه ریزی بسیار مفید است .
 این جدول فعالیت ها ، ارتباط و زمان اجرای آن را نشان می دهد. برای استفاده از جدول مذکور ابتدا با توجه به نوع فعالیت ها و زمان مصروفه برای آنها ،واحدی را برای زمان تعیین می کنیم .
مثلا واحد زمانی را روز ، هفته یا ماه درنظرمی گیریم و هر فعالیت را در ردیف های جدول درج و زمان آن را با هاشور مشخص می کنیم . مزیت اصلی جدول کارنما تعیین ونشان دادن فعالیت های متوالی و متقارن و نحوه احتساب زمان آنهاست . در صورتی که دو فعالیت با هم بتواند انجام شوند (متقارن باشند) زمان آنها کلاً یا بعضاً برهم منطبق خواهد شد و در صورتی که انجام یکی منوط به انجام دیگری باشد.( متوالی باشند) تقارن زمانی وجود نخواهد داشت  و زمان هر فعالیت به طور مجزاء و مستقل به حساب می آید . بدین ترتیب جدول کارنما زمان واقعی انجام برنامه را نشان می دهد و توالی وتقارن فعالیت ها را مشخص می سازد.
به عنوان مثال : اگر برنامه ما سه فعالت الف ، ب  و ج باشد که به ترتیب دو ، سه و پنج هفته به طول انجامد.زمان کل برنامه ظاهراً 10 هفته می شود .اما این پیش بینی در صورتی صحیح است که هرسه فعالیت متوالی باشند در حالی که اگر فعالیت ب وج متقارن باشند با استفاده از جدول کارنما مشاهده می شود که زمان کل برنامه هفت هفته خواهد بود .
19.  مدل های شبکه ای برنامه ریزی را تشریح نمایید؟
امروزه اغلب برنامه ریزی های اجرایی با استفاده از مدل شبکه ای صورت می گیرد . روش های شبکه ای بر پایه دو روش PERT و cpm می باشد که شباهت زیادی با هم دارند واستوار است .
فن بازنگري وارزشيابي برنامه                       technique Program   evaluation   and   rivew                                         
فن بازنگری وارزشیابی برنامهPERT: این فن در سال 1958 برای هماهنگی کار چندین موسسه طرف قرارداد برای ساخت موشک پولاریس و برای استفاده زیر دریایی های كشور آمریکا ارائه شد.
شبکه pert نمودار گردش کاری است که توالی فعالیت های مورد نیاز برای تکمیل یک پروژه و زمان یا هزینه های مربوط به هر فعالیت را نشان می دهد .
 
20.  سه عنصر اساسی شبکه pert را شرح دهید:
1.       رویداد
2.       فعالیت
3.       برآورد زمانی
1-  رویداد : رویداد نشانگر آغاز وانجام یک فعالیت است ، رویداد محتاج هزینه وزمان نیست و در شبکه به صورت دایره نشان داده می شود ،وبه وسيله شماره اي كه در داخل دايره نوشته مي شود ، مشخص می شوند .
2 - فعالیت : فعالیت ها اجزاي اصلی متشکله یک برنامه یا پروژه هستند این اجزاء از یک زمان مشخص شروع می شود و در زمان معین خاتمه می یابند و انجام آنها به صرف هزینه و زمان نیاز دارد . فعالیت ها در مدل های شبکه اي به صورت فلش یا بردار ثبت می شود و معمولا مشخصات فعالیت در بخش بالای فلش و زمان انجام آن در بخش پایین فلش درج    می شود . جهت پیکان جهت انجام فعالیت ها را نشان می دهد و طول آن هیچگونه رابطه ایی با زمان انجام فعالیت ندارد.
رویداد 1 : آغاز فعالیت A
رویداد 2 : پایان فعالیت A  وآغاز فعالیت B
رویداد 3 : پایان فعالیت B
   برای ترسیم شبکه باید موارد زیر رعایت شود.
1.       هر فعالیت درشبکه با يك رویداد شروع و به يك رویداد ختم می شود بنابراین شبکه به عنوان یک مجموعه ای از فعالیت ها دارای 1 رویداد آغاز پروژه و 1رویداد انجام پروژه است ضمن آن که هر فعالیت آغاز و انجام مشخصی دارد .
2.       شماره رويدادها نباید تکرارشود  .
3.       قبل از شروع یک فعالیت ، تمامی فعالیت هاي پیش از آن باید تمام شده باشند و بین دو رویداد فقط باید یک فعالیت قرار گیرد .
4.       فعالیت ها باید طوری در شبكه قرار گیرند که حلقه ایجاد نشود .
5.       فعالیت ها نباید یکدیگر را قطع بکنند .
6.       فعاليتها همواره از يك سمت شروع مي شوند ودر سمت ديگر ادامه مي يابند .
3- برآورد زمانی: زمان به 3 صورت محاسبه می‌شود .
 
1.        زمان حداقل ( خوش بینانه )      optimistie    time                                          to
2.       زمان محتمل   tm                                                     most    likely    time                        
3.       زمان حداکثر (بد بینانه ) tp                                   pessimistic    time               
زمان حداقل : فرض بر این است که شرایط بسیار مناسب است و زمان را بدون در نظر گرفتن مشکلات در نظر می گیرند چنین حالتی فقط یک درصد احتمال دارد .
زمان محتمل: در این زمان حوادث احتمالی پیش بینی می شود و برای حوادث غیر قابل پیش بینی نیز زمان لازم در نظر گرفته می شود این بر آورد زمانی منطقی به نظر می رسد .
زمان حداکثر : فرض بر این است که وضعیت بسیار نامناسب است و هر فعالیت با مشکل مواجه می شود احتمال وقوع این وضعیت نیز یک درصد می باشد .
زمان مورد لزوم :                                                                                     expected   time
در حقيقت زمان متوسط انجام فعاليت بر اساس سه ارزيابي خوش بينانه ، محتمل ، بدبينانه است واز فرمول زير بدست مي آيد .
                                                                                    Tm+tp +4 to te=
                                                                                                   6             
 
 CPM روش مسیر بحرانی :                                                           CRITICAL   PATH  METHOD   
همزمان با طراحي وابداع شبكه پرت شركت روپونت روش مسير بحراني را ابداع نمود كه هدف آن نيز مانند پرت برنامه ريزي وكنترل مديريت با تاكيد بر عامل زمان مي باشد .
21.  تفاوت روش مسير  بحراني و شبكه پرت را بیان نمائید؟
در cpm مقدار زمان مورد نياز براي كامل كردن ابعاد مختلف يك پروژه شناخته شده وقطعي فرض شده ، همچنين رابطه بين مقدار منابع به كار برده شده وزمان مورد نياز براي كامل كردن پروژه نيز شناخته شده فرض شده است .
بنابر اين cpm برخلاف پرت با فعاليتهاي نامعلوم سروكار ندارد .بخاطر همين اختلاف پرت بيشتر در تحقيق وتوسعه پروژه ها به كار برده مي شود در حالي كه cpm   بيشتر در پروژه هايي مثل ساختمان كه تجربه در انجام فعاليتهاي مشابه وجود دارد كار برد پيدا مي كند .بدين ترتيب در برآورد زمان اجراي فعاليتهاي براي پرت سه زمان مختلف وبراي cpmتنها يك زمان مطرح مي شود  
* مسیری که به حداکثر زمان نیاز دارد تا از اولین رویداد به هدف برسد ، مسیر بحرانی نامیده می شود .
بنابراین مسیر بحرانی مسیری است که چنانچه تاخیری در تکمیل هر یک از رویدادهای آن اتفاق بیافتد باعث تاخیر در رسیدن به هدف خواهد شد به همین دلیل بحرانی نامیده می شود .
 
 
 
 
 
 
ممكن است در يك شبكه دو يا چند مسير بحراني وجود داشته باشد .
 
 
 
22. نظارت وكنترل را تعریف کنید : ( مهم)
كنترل عبارت است از ارزيابي تصميم گيري ها وبرنامه ها از زمان اجراي آنها واقدامات لازم براي جلوگيري از انحراف عمليات نسبت به هدفهاي برنامه وتصحيح انحرافات احتمالي به وجود آمده .
23.مراحل كنترل  را به ترتیب بنویسید و دو مورد را تشریح کنید؟ ( *** مهم*** )
1-     تعيين شاخص ومعيارها براي اندازه گيري متناسب با هدف هاي برنامه وپيش بيني نتايج برنامه .
2-    تهيه وتنظيم اطلاعات مربوط به عمليات انجام يافته ودر حال انجام .
3-   مقايسه اطلاعات بدست آمده وتنظيم يافته با معيارها ونتايج پيش بيني شده
4-     تصميم گيري واقدامات اصلاحي در عمليات وروشها ويا برنامه ها در صورتيكه داراي نقايص بوده ويا از هدفها انحراف پيدا كرده باشند .
24.تعيين شاخصها  را شرح دهید:
براي نظارت بر اجراي يك برنامه لازم است هدفهاي سازمان به صورت نتايج قابل اندازه گيري ومقادير كمي بيان شود تا تعيين شاخص براي مقايسه امكان پذير باشد . شاخص هاي قابل اندازه گيري عبارتند از هزينه ، زمان ، كميت ،وزن ، تعداد و... شاخص ها از نظر زمان به شاخص هاي از پيش تعيين شده ، شاخص هم زمان ، وشاخص نهايي تقسيم       مي گردند .شاخص هاي از پيش تعيين شده قبل از شروع فعاليتها ودر هنگام برنامه ريزي مشخص مي گردند .مثل جدول زمان بندي . شاخص هاي هم زمان هنگام اجراي عمليات تعيين مي شوند ويا اگراز قبل تعيين شده اند در اجراي عمليات مورد تجديد نظر قرار گرفته واصلاح مي شوند و شاخص هاي نهايي پس از انجام عمليات مورد توجه قرارميگيرد.
25. تهيه وتنظيم اطلاعات را شرح دهید :
يكي از مراحل مهم كنترل تهيه وتنظيم اطلاعات است . از آنجايي كه به طور دائم ومستمر امكان كنترل فرايند يك پروژه به دلايل مختلف از جمله هزينه زياد وجود ندارد بهتر است نقاط مهمي را كه نتيجه بيشتري به دست مي دهد ومهمترين نقاط از نظر صحت عمليات وامكان ادامه پروژه در جهت درست خود مي باشند انتخاب نماييم اين نقاط را نقاط كنترل استراتژيك مي نامند .
يكي از مسايل اساسي كه در كنترل نقش مهمي دارد وجود اطلاعات مناسب مي باشد . درمواقعي كه اطلاعات زيادي وجود دارد كه بخشي از آنها براي هدفهاي ما نامناسب است وهزينه زيادي در بردارد مي توان به دو صورت خلاصه كرد .
1-تصفيه اطلاعات : يعني حذف اطلاعات زائد
 2- فشرده كردن اطلاعات
در اين مرحله دو نكته اساسي بايد مورد توجه قرار گيرد . يكي اينكه كنترل در كجا ودر چه نقاطي بايد انجام شود ودوم اينكه چه نوع وچه مقدار اطلاعات را بايد تهيه كرد وتا چه حدي آن را خلاصه نمود .
26.مقايسه اطلاعات واقعي با شاخص هاي پيش بيني شده را شرح دهید:
اين مقايسه بايد طوري باشد كه هم ساده فهميده شود وهم امكان تصميم گيري واقدامات اصلاحي را ممكن سازد .
ممكن است نياز به تداوم دريافت اطلاعات از نقاط استراتژيك باشد.(مواردي كه كالا خيلي حساس باشد مثل توليددارو )
كه در اين حال دستگاه كنترل به عنوان يك ايستگاه عملياتي در فرآيند وارد مي شود .
كنترل مي تواند به روش نمونه برداري باشد . مثلاً در يك كارخانه پيچ ومهره سازي ممكن است در زمانهاي معين از پيچ و مهره ها نمونه برداري كنند وكيفيت واندازه آنها را كنترل نمايند .
كنترل مبتني بر استثناء . مثلاً در يك وسيله موتوري چنانچه كنترلي روي چرخها نباشد مگر زماني كه استثناً پنچرشونديا صاحب يك هتل به كار نظافت اتاقها رسيدگي نكند مگر زماني كه شكايت يا انتقادي از آنها شود .
27.تصميم گيري واقدامات اصلاحي  را شرح دهید:
بدون انجام اصلاحات، اقدامات مراحل قبل بي نتيجه است .نوع وميزان عمليات اصلاحي به صحت وعملكرد سيستم و مقدار انحراف آن از هدف‌ها و برنامه‌هاي پيش بيني شده بستگي دارد . در صورتي كه اختلاف بين نتايج بدست آمده و پيش بيني هاي برنامه زياد باشد لازم است خود برنامه و هدف‌هاي آن نيز مورد تجديد نظر واقع شود .
ممكن است انحراف در عملكرد سيستم و نارسائي‌هاي موجود بي توجهي به مسائل نيروي انساني و فقدان رابطه صحيح بين كاركنان ومديران باشد كه بايد اقدامات اصلاحي صورت پذيرد، اين اقدامات شامل آموزش مديران و در صورت لزوم تغيير وتكميل كادر مديريت و ايجاد ارتباط بين مدير و كاركنان مي‌باشد .
بي توجهي به نوع وسايل و تجهيزات و عدم رسيدگي به نوسازي ابزارها و ماشين آلات علت اصلي در پايين آمدن كيفيت كالا و خدمات و اتلاف نيروي انساني و مواد مي گردد .
روشها و رويه هاي به كار رفته نيز در مرحله كنترل بايد مورد توجه واقع شود ودر صورت لزوم نسبت به اصلاح آنها اقدام شود .
 
28.روشهاي كنترل به چند دسته تقسیم می‌شوند : دسته نخست را بصورت کامل تشریح نمائید؟ ( مهم)
كليه روشهاي نظارت وكنترل به دودسته اصلي تقسيم مي شوند .
دسته اول – كليه اطلاعات مربوط به تهيه وارائه كالا وخدمات را به جز اطلاعات مربوط به عامل زمان انجام كار آنها مورد توجه قرار مي دهد.
دسته دوم -  كه تاكيد آنها برزمان انجام فعاليتها است ودر پروژه هاي بزرگ اهميت پيدا مي كند .
روشهاي دسته اول : 1-كنترل توسط بودجه 2- تجزيه وتحليل نقطه سربه سر 3- كنترل از طريق گزارشهاي آماري .
روشهاي دسته دوم : 1- نمودار گانت 2 – فن بازنگري وارزشيابي برنامه 3- روش مسير بحراني
1-كنترل توسط بودجه :
تعيين بودجه قسمتي از وظايف برنامه ريزي است ،بودجه مي تواند شاخص مناسبي براي هزينه ها باشد .حسن اين نوع كنترل اين است كه درقالب هزينه ها مي توان عملكرد قسمتهاي مختلف (توليد ،خريد فروش، امور مالي واداري ) را مقايسه كرد واشكال آن تاكيد بيش از حد روي معيارهاي پولي است .وبه ابعاد ديگر توليد كالا توجه كمتري دارد .
2-تجزيه وتحليل نقطه سر سر :
از طريق اين روش مي توان روابط بين هزينه هاي ثابت ومتغير وهمچنين سود را مطالعه  نمود .هزينه يك موسسه انتفاعي به دو دسته هزينه ثابت ومتغيير تقسيم مي شود .
موسسه تا رسيدن به نقطه معيني از توليد متحمل زيان خواهد بود ودر آن نقطه زيان صفر مي شود واز آن به بعد موسسه داراي سود خواهد بود .
"وقتي فروش موسسه برابر مجموع هزينه هاي ثابت ومتغيير است موسسه بدون سود وزيان خواهد بود ونقطه اي كه فروش با مجموع هزينه ها تقاطع پيدا مي كند نقطه سربه سر است "
3-كنترل از طريق داده هاي آماري : به سه طريق مي توان وضعيت يك موسسه را تعيين كرد .
 
1-3- مقايسه آمار موسسه در دوره هاي مختلف : در اين حالت وضعيت موسسه با وضعيت گذشته خودش مقايسه مي گردد .
2-3 – مقايسه آمار موسسه با موسسه هاي ديگر در يك دوره مشخص : در اين مقايسه آماري هدف بررسي يك موسسه نسبت به موسسات مشابه آن است .
3-3- مقايسه آمار يك موسسه با يك شاخص : رايج ترين ودقيق ترين مقايسه آماري است .
 
29. برنامه ريزي  جامع در روابط عمومي را توضیح دهید  :
برنامه ريزي جامع – برنامه ريزي جامع داراي اهميت خاصي براي روابط عمومي است از آن جمله ،ترسيم دور نماي سازمان ، انسجام بخشيدن وهمسو كردن فعاليتهاي واحد هاي مختلف روابط عمومي است ومهمتر اينكه نقطه تلاقي اهداف سازمان واداره روابط عمومي ، همان اهداف غايي سازمان است . از آنجايي كه روابط عمومي به عنوان واحد تابعه يك سازمان به طور مستقيم با محيط بيرون سازمان ارتباط بيشتري دارد ، لذا تغييرات وتحولات اجتماعي ، سياسي ، اقتصادي وفرهنگي وتكنولوژيكي جامعه ، روابط عمومي ها را مجبور به تدوين برنامه هاي بلند مدت به منظور شناخت محيط ،تجهيز سازمان در مقابل تغييرات ، ارائه بينش روشن براي مقابله با تغييرات مي سازد ،برنامه ريزي استراتژيك روابط عمومي سازمان را قادر مي كند تا پاسخ هاي مناسب به تغييرات محيطي بدهد .
 
30. روابط عمومی برای تعیین اهداف برنامه ريزي عملياتي خود چه اقذاماتی باید انجام دهد؟
روابط عمومي براي تعيين اهداف برنامه هاي عملياتي خود بايد در تدوين اهداف دقت لازم را معمول دارد وتا آنجا كه مقدور است از كلي‌گويي پرهيز كند .مثلاً اگر سازماني قصد برگزاري نمايشگاهي را دارد ، اهدافي همچون جلب نظر مردم‌، ايجاد تفاهم بين سازمان و جامعه، نمي‌تواند اهداف عملياتي برنامه ريزي عملياتي برگزاري يك نمايشگاه باشد ، بلكه هدف بايد برگزاري نمايشگاهي با كيفيت ويژه باشد كه خود هدف برگزاري نمايشگاه نيز در عمل به اهداف كوچكتر وجزيي و قابل عمل و واقع بينانه تقسيم شود كه امكان رسيدن به آن  اهداف از طريق اجراي عملياتي فراهم شود .